Summit Athletics Logo Summit Athletics
Sports and Outdoors
GR EN
GR EN

Όλα Είναι Ορμόνες: Πώς Επηρεάζει η Άσκηση το Ενδοκρινικό μας Σύστημα

Ορμόνες κατά την άσκηση - κόμικ

Τι είναι οι ορμόνες;

Οι ορμόνες είναι οι χημικοί αγγελιαφόροι του οργανισμού μας. Πρόκειται για ουσίες που παράγονται από τους ενδοκρινείς αδένες (όπως ο θυρεοειδής, τα επινεφρίδια, το πάγκρεας κ.ά.) και απελευθερώνονται απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος.

Πού παράγονται;

Οι ορμόνες συντίθενται μέσα στα κύτταρα των ενδοκρινών αδένων. Ανάλογα με τον τύπο τους, η παραγωγή και η αποθήκευσή τους γίνεται σε συγκεκριμένα οργανίδια του κυττάρου: στο αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο συντίθενται οι πεπτιδικές και πρωτεϊνικές ορμόνες (όπως η ινσουλίνη και η αυξητική ορμόνη), στη συσκευή Golgi οι ορμόνες συσκευάζονται σε εκκριτικά κυστίδια και αποθηκεύονται προσωρινά, ενώ στο λείο ενδοπλασματικό δίκτυο συντίθενται οι στεροειδείς ορμόνες (όπως η κορτιζόλη, τα οιστρογόνα και η τεστοστερόνη), οι οποίες παράγονται κυρίως από τη χοληστερόλη.

Πού στέλνονται οι ορμόνες;

Αφού συσκευαστούν στα εκκριτικά κυστίδια μέσα στο κύτταρο, οι ορμόνες απελευθερώνονται στο εξωτερικό περιβάλλον και ακολουθούν αυτή τη διαδρομή:

• Στην κυκλοφορία του αίματος: Επειδή οι ενδοκρινείς αδένες δεν έχουν πόρους, οι ορμόνες χύνονται απευθείας στα τριχοειδή αγγεία και μεταφέρονται παντού μέσω του αίματος.
• Στα όργανα-στόχους: Παρόλο που ταξιδεύουν σε ολόκληρο το σώμα, δρουν επιλεκτικά μόνο στα κύτταρα-στόχους που είναι προορισμένα να επηρεάσουν.
• Στους ειδικούς υποδοχείς: Τα κύτταρα-στόχοι διαθέτουν μοναδικές πρωτεΐνες (υποδοχείς) στην επιφάνεια ή στο εσωτερικό τους, οι οποίες «κλειδώνουν» αποκλειστικά με τη συγκεκριμένη ορμόνη για να δώσουν το σήμα της αντίδρασης.

Ορμόνες κατά την άσκηση - παραγωγή και δράση

Οι 5 βασικές ορμόνες κατά την άσκηση

1. Ενδορφίνες («οι ορμόνες της ευεξίας»): Εκκρίνονται από την υπόφυση και τον υποθάλαμο, κυρίως ως απάντηση στον πόνο, στην παρατεταμένη προσπάθεια και στην έντονη αερόβια άσκηση (το γνωστό runner's high). Λειτουργούν ως φυσικά αναλγητικά, μειώνουν την αίσθηση κόπωσης και προκαλούν ευφορία και χαλάρωση.

2. Αδρεναλίνη και Νορεπινεφρίνη: Παράγονται από τα επινεφρίδια και ενεργοποιούνται άμεσα από το συμπαθητικό νευρικό σύστημα μόλις ξεκινήσει η άσκηση. Αυξάνουν τον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση, διαστέλλουν τους αεραγωγούς και κινητοποιούν τα αποθέματα γλυκογόνου και λίπους για γρήγορη ενέργεια.

3. Κορτιζόλη («η ορμόνη του στρες»): Εκκρίνεται επίσης από τα επινεφρίδια ως απάντηση στο φυσικό στρες της άσκησης, ειδικά όταν είναι πολύωρη ή υψηλής έντασης. Ρυθμίζει το μεταβολισμό αυξάνοντας τη διαθέσιμη γλυκόζη και βοηθά στη διαχείριση της φλεγμονής από τη μυϊκή καταπόνηση.

4. Αυξητική Ορμόνη (GH): Εκκρίνεται από την πρόσθια υπόφυση και αυξάνεται ύστερα από άσκηση υψηλής έντασης (προπόνηση με αντιστάσεις, HIIT) και κατά τον ύπνο που ακολουθεί. Διεγείρει την ανάπτυξη των μυών, την επιδιόρθωση των ιστών και την καύση λίπους.

5. Ινσουλίνη και Γλυκαγόνη: Παράγονται από το πάγκρεας. Κατά την άσκηση η ινσουλίνη μειώνεται ενώ η γλυκαγόνη αυξάνεται, ώστε να διατηρούνται σταθερά τα επίπεδα σακχάρου και να εξασφαλίζεται σταθερή ροή ενέργειας στους μυς.

← Πίσω στο Blog